R1234yf czy R134a — różnice, przepisy i czy można zamienić czynnik

R1234yf czy R134a — krótka odpowiedź

Do klimatyzacji wlewa się zawsze ten czynnik, dla którego układ został zaprojektowany — informuje o tym naklejka pod maską. Większość aut z ostatnich lat ma R1234yf, starsze zwykle R134a. Zamiana R1234yf na R134a nie jest dopuszczalna, a mieszanie obu czynników szkodzi układowi.

Poniżej wyjaśniamy, czym R1234yf różni się od R134a, skąd wzięła się zmiana przepisów, dlaczego „przerobienie” instalacji na inny czynnik to zły pomysł i ile kosztuje napełnianie klimatyzacji każdym z nich w Warszawie.

Czym jest R134a, a czym R1234yf?

R134a (tetrafluoroetan) to czynnik chłodniczy z grupy HFC, który od lat 90. był standardem w samochodowej klimatyzacji. Jest niepalny i dobrze poznany, ale ma wysoki współczynnik ocieplenia globalnego (GWP) — ok. 1430. Oznacza to, że kilogram R134a uwolniony do atmosfery działa na klimat mniej więcej jak 1,4 tony CO₂.

R1234yf (tetrafluoropropen) należy do grupy HFO. Opracowano go jako następcę R134a o bardzo niskim GWP — w atmosferze rozkłada się w ciągu kilkunastu dni, a nie kilkunastu lat. Parametry pracy ma na tyle zbliżone, że producenci mogli zachować podobną budowę instalacji, choć z kilkoma ważnymi zmianami, o których piszemy niżej.

R1234yf a R134a — różnice w tabeli

Dla kierowcy najważniejsze różnice to wpływ na środowisko i palność. Klasa A2L oznacza, że R1234yf może się zapalić tylko w określonych warunkach i pali się powoli. Instalacje projektuje się z uwzględnieniem tej cechy, a serwis wymaga sprzętu przeznaczonego do tego czynnika.

W hurcie R1234yf jest droższy od R134a i to często rodzi pytania o „tańszy zamiennik”. W Pulsecar oba czynniki kosztują tyle samo — 40 zł za 100 g — więc rodzaj czynnika nie wpływa na cenę usługi.

Dlaczego zmieniono czynnik? Dyrektywa MAC 2006/40/WE

• Od 1 stycznia 2011 r. nowe typy pojazdów nie otrzymują homologacji, jeśli ich klimatyzacja jest zaprojektowana pod fluorowany gaz o GWP powyżej 150. Klimatyzacji w autach homologowanych od tej daty nie wolno takim gazem napełniać.
• Od 1 stycznia 2017 r. nowe samochody z taką klimatyzacją nie mogą być rejestrowane ani sprzedawane. Od tej daty klimatyzacji w żadnym aucie nie wolno napełniać gazem o GWP powyżej 150 — z wyjątkiem ponownego napełniania układów, które już zawierały taki gaz i zostały zamontowane w pojazdach przed tą datą.

Tak w skrócie wyglądają terminy z unijnej dyrektywy 2006/40/WE, nazywanej dyrektywą MAC (Mobile Air Conditioning). Dotyczy ona samochodów osobowych i lekkich dostawczych i ogranicza stosowanie fluorowanych gazów cieplarnianych o GWP wyższym niż 150. R134a przekracza ten próg wielokrotnie, R1234yf mieści się w nim z dużym zapasem.

W praktyce auto, które fabrycznie miało R134a — zwykle starszy model albo samochód sprzedany do końca 2016 r. — można nadal legalnie serwisować tym czynnikiem. Natomiast układu zaprojektowanego pod R1234yf nie wolno napełniać R134a. To uproszczony opis przepisów; w nietypowych przypadkach, np. przy imporcie auta spoza UE, warto sprawdzić szczegóły.

Czy można zamienić R1234yf na R134a?

• Przepisy: klimatyzacji zaprojektowanej pod czynnik o niskim GWP nie wolno napełniać gazem o GWP powyżej 150. Przeróbka może też rodzić problemy przy sprzedaży auta albo przy roszczeniach gwarancyjnych.
• Złącza serwisowe: instalacje R1234yf mają inne zawory i szybkozłączki niż R134a — właśnie po to, by nie dało się omyłkowo podłączyć stacji z niewłaściwym czynnikiem. Zakładanie przejściówek samo w sobie jest sygnałem, że coś jest nie tak.
• Olej i sprężarka: olej jest dobrany do konkretnego czynnika i typu sprężarki. Niewłaściwe połączenie może pogorszyć smarowanie i skrócić życie sprężarki, a jej wymiana kosztuje wielokrotnie więcej niż sam czynnik.
• Sterowanie: czujniki ciśnienia i sterowanie sprężarką są dopasowane do konkretnego czynnika. Po zmianie układ może chłodzić słabiej albo pracować nieprzewidywalnie.
• Ekonomia: w Pulsecar oba czynniki kosztują 40 zł/100 g, więc zamiana nie daje żadnej oszczędności.

Działa to również w drugą stronę: starszego auta z R134a nie należy „modernizować” na R1234yf. Taki układ nie był projektowany pod czynnik łagodnie palny i ma inne złącza oraz olej. Jeśli Twoje auto ma R134a i klimatyzacja działa — po prostu serwisuj ją czynnikiem R134a.

Jeśli ktoś proponuje „tańsze nabicie R134a” do auta z naklejką R1234yf, potraktuj to jako sygnał ostrzegawczy. Zanieczyszczony układ trudno i drogo potem doprowadzić do porządku.

Dlaczego nie wolno mieszać R134a i R1234yf?

Mieszanina dwóch czynników nie jest „czymś pośrednim”. Ma inne, trudne do przewidzenia ciśnienia, więc ani manometry, ani czujniki auta nie pokazują prawdy. Klimatyzacja może chłodzić słabo, sprężarka może pracować w złych warunkach, a diagnoza usterki zamienia się w zgadywanie.

Problem dotyka też warsztatu. Stacje serwisowe odzyskują czynnik z auta do zbiornika, aby go oczyścić i użyć ponownie. Zanieczyszczony gaz się do tego nie nadaje — trzeba go odebrać osobno i przekazać do utylizacji, a układ dokładnie odessać, sprawdzić próżnią i napełnić od nowa właściwym czynnikiem. To dodatkowy czas i koszt, którego można było uniknąć.

Dlatego przed każdym napełnieniem trzeba sprawdzić oznaczenie czynnika na aucie i dobrać czynnik do układu, a nie odwrotnie. Z tego samego powodu warto unikać puszek „do samodzielnego nabicia” z marketu — często zawierają dodatki uszczelniające, które mogą zaszkodzić instalacji.

Jak sprawdzić, jaki czynnik ma Twoje auto?

1. 1Otwórz maskę i poszukaj naklejki dotyczącej klimatyzacji — zwykle jest na pasie przednim, przy zamku maski, na nadkolu lub przy chłodnicy.
2. 2Odczytaj oznaczenie czynnika (R134a, HFC-134a, R1234yf lub HFO-1234yf) i jego ilość w gramach, np. 500 ± 15 g. Na naklejce bywa też podany rodzaj oleju.
3. 3Jeśli naklejki brak albo jest nieczytelna, zajrzyj do instrukcji obsługi lub sprawdź dane auta po numerze VIN.
4. 4Orientacyjnie: auta rejestrowane po raz pierwszy od 2017 r. mają zwykle R1234yf, starsze — najczęściej R134a. To tylko wskazówka, nie reguła: część modeli przeszła na R1234yf wcześniej.
5. 5W razie wątpliwości nie dolewaj niczego „na próbę” — przyjedź z autem, a przed napełnieniem ustalimy, jaki czynnik powinien być w układzie.

Zrób zdjęcie naklejki telefonem i zapisz ilość czynnika. Przy rezerwacji od razu wiadomo, ile gazu przygotować i jaki będzie koszt.

Hybrydy, elektryki i R744 — o czym pamiętać

W autach hybrydowych i elektrycznych sprężarka klimatyzacji jest często napędzana elektrycznie i zasilana wysokim napięciem. Wymaga specjalnego oleju o właściwościach izolacyjnych (zwykle POE) — dolanie zwykłego oleju PAG może jej zaszkodzić. To kolejny powód, by nie korzystać z przypadkowych zestawów do samodzielnego nabijania.

Niektóre nowsze modele, zwłaszcza elektryczne, używają czynnika R744, czyli dwutlenku węgla. Pracuje on pod znacznie wyższym ciśnieniem i wymaga zupełnie innego sprzętu. Jeśli na naklejce widzisz R744, zadzwoń do nas przed przyjazdem.

Przy słabym chłodzeniu sam czynnik nie zawsze jest winny — przyczyną bywa wentylator, czujnik lub sprężarka. O typowych objawach piszemy w poradniku klimatyzacja nie chłodzi, a usterki instalacji elektrycznej sprawdzi elektryk samochodowy.

Ile kosztuje napełnienie klimatyzacji R134a i R1234yf w Warszawie?

Czynnik rozliczamy według rzeczywiście wlanej ilości, a ta zależy od modelu — dokładną wartość podaje naklejka pod maską. W samochodach osobowych to zwykle kilkaset gramów. Przed rozpoczęciem pracy otrzymujesz kosztorys do akceptacji, a na robociznę dajemy 6 miesięcy gwarancji.

Sprawdzenie próżni to ważna część usługi: pokazuje, czy układ jest szczelny, zanim zostanie napełniony. Więcej o samym serwisie przeczytasz w poradniku nabijanie klimatyzacji, a pełny cennik znajdziesz na stronie ceny usług.

Przy napełnianiu klimatyzacji warto od razu wymienić filtr kabinowy — to 40 zł, a wyraźnie poprawia jakość powietrza i siłę nawiewu.

Serwis klimatyzacji R134a i R1234yf — Pulsecar, Warszawa Bielany

Pulsecar to warsztat przy ul. Arkuszowej 176 na Bielanach. Napełniamy klimatyzację czynnikiem R134a lub R1234yf — zawsze tym, który przewidział producent auta. Wygodnie dojedziesz do nas także z Żoliborza, Bemowa i Łomianek.

Pracujemy od poniedziałku do piątku w godz. 9:00–18:00 i w soboty 9:00–15:00. Termin najłatwiej wybrać przez rezerwację online albo telefonicznie: +48 571 058 591. Jeśli kupujesz używane auto, działanie klimatyzacji sprawdzimy też podczas przeglądu przed zakupem.